|
Reisverslag van Bert Drijfhout van de reis in 1967 naar Lissabon en Gibraltar.
Op 22 augustus vertrokken Hr.Ms. Karel Doorman, Limburg, Drenthe en Noord-Babant naar zee voor callibratie van apparatuur en individuele oefeningen. Hr.Ms. Karel Doorman nam de beide vliegtuigsquadons 4 en 8 aan boord ter hoogte van IJmuiden. Hierna volgden dagvliegoefeningen benodigd voor het kwalificeren van de vliegende bemanningen.
Dit werd aan boord gadegeslagen door de chef luchtmachtstaf en de vlagofficier marineluchtvaartdienst, die hiertoe in Den Helder voor het vertrek waren geëbarkeerd. Op 25 augustus kwam Hr.Ms. Karel Doorman op de rede van Den Helder om 12 cursisten van de hogere krijgsschool onder leiding van een lektor van de marinestafschool, alsmede een aantal nieuw geplaatste schepelingen aan boord te nemen.
Tevens kwam het hoofd van de geneeskundige dienst der zeemacht in Nederland aan boord voor een vaartocht tot 2 september. Enige geaccrediteerde buitenlandse marine-attaché’s in Den Haag ontvingen een uitnodiging om een gedeelte van de najaarsreis van smaldeel 5 mee te maken.
Hiertoe scheepte de Britse marine-attaché, Captain S.W. Clayden DSC, RN, zich eveneens in aan boord van Hr.Ms. Karel Doorman. In de loop van de avond vertrok Hr.Ms. Karel Doorman gevolgd door de jagerdivisie 3, onder commando van de commandant van Hr.Ms. Limburg als divisiejagercommandant, volgens een opgegeven route naar een rendez-vous positie voor zondag 27 augustus.
De onderzeeboten Hr.Ms. Potvis en Walrus waren in opmars naar de aanvangspositie voor 28 augustus. Op 27 augustus maakten omstreeks 10.30 uur Hr.Ms. Karel Doorman en de jagerdivisie rendez-vous in de Golf van Biskaje. Hierbij werd personeel in overvoer per sloep naar betrokken schepen overgebracht, de kapitein-ter-zee technische dienst Vinken werd overgezet van Hr.Ms. Zeeland naar de Doorman.
Op 28 augustus werd kontakt gemaakt met Hr.Ms. Potvis en Walrus en begon een week van intensief oefenen met schepen, vliegtuigen, helikopters en onderzeeboten, volgens een van te voren opgesteld weekprogramma.
Op 31 augustus in de avond werd Hr.Ms. Karel Doorman met de divisie jagers tot een formatie gevormd. Hierin werd opgestoomd naar Lissabon, terwijl de onderzeeboten Hr.Ms. Potvis en Walrus gezamenlijk naar deze haven opstoomden. Het betrof een routine bezoek van 1 tot 5 september.
Daar niet voldoende dan wel ongeschikte kaderuimte aanwezig was, ankerde Hr.Ms. Karel Doorman omstreeks 09.00 uur in de Taag, ter hoogte van de Doca da Marinha. Na het ten anker komen vertrok de smaldeelcommandant, vergezeld van de ambassade-secretaris, een liaisonofficier van de Portugese marine en zijn adjudant, om zijn opwachting te maken bij de tijdelijk zaakgelastigde der Nederlanden, de commandant zeemacht vasteland en de chef van de Portugese marinestaf, terwijl daarna het complimentenregister van de minister van marine werd getekend.
In de namiddag volgde een bezoek aan de Commander Iberian Atlantic Area. Na deze bezoeken brachten genoemde funktionarissen een tegenbezoek bij de smaldeelcommandant aan boord van zijn vlaggenschip. Des avonds werd aan boord van Hr.Ms. Karel Doorman een ontvangst gegeven voor de Nederlandse kolonie en voor Portugese marineautoriteiten. Hiertoe waren honderd gasten uitgenodigd.
Op 2 september werden diverse excursies naar grotere en kleinere plaatsen in het binnenland georganiseerd in verschillende richtingen. De belangstelling was groot temeer daar nog aan andere evenementen, zoals voetbalwedstrijden, dansvertoningen, enzovoorts deelgenomen kon worden.
In de loop van de ochtend debarkeerden de cursisten van de hogere krijgsschool met hun marinebegeleider, alsmede de Britse marine-attaché, de inmiddels per 15 september benoemde vlagofficier van de technische dienst en het hoofd van de geneeskundige dienst der zeemacht in Nederland.
Vooral de cursisten van de hogere krijgsschool hebben laten weten de vaartocht buitengewoon op prijs gesteld te hebben. Op 3 september werd de Nederlandse kolonie in Lissabon en directe omgeving, gelegenheid geboden de protestante en rooms-katholieke kerkdiensten aan boord van het vlaggenschip bij te wonen, waarvan gaarne gebruik werd gemaakt. Ook op deze dag werden diverse excursies en voetbalwedstrijden gehouden.
Na een zeer geslaagd en geanimeerd weekeinde stoomden de schepen op 5 september omstreeks 10.00 uur de haven van Lissabon weer uit voor oefeningen op zee. Na het vertrek werd aan de bemanning van het schip bekend gemaakt, dat het komende weekend ten anker gegaan zou worden in de Lagos baai, beoosten kaap SST, in de Portugese territoriale wateren. (opmerking nabij Lagos is de baai genaamd “Praia dos Trés Irmãos” ten oosten van “Ponta da Piedade”) Communicatie met de wal zou niet plaatsvinden.
Alvorens daar echter aan te komen werd op 7 september gedurende acht uren een Free Play oefening gehouden. Dit hield in het opsporen, gesimuleerd aanvallen en vernietigen van onderzeeboten door de bovenwaterschepen. Op enthousiante wijze werd hieraan deelgenomen. Het bleek een zeer leerzame en waardevolle oefening te zijn.
Zondagavond 10 september vertrokken de bovenwaterschepen naar Gibraltar om deel te nemen aan de Nato-oefening Perfect Play, welke gehouden werd van 12 tot 20 september. Aan de oefening werd ook deelgenomen door Franse, Engelse, Canadese, Portugese en Noorse eenheden.
Aan boord van Hr.Ms. Karel Doorman voer gedurende de gehele oefening een Engelse anti-submarine warfare enviromental predictions system team mee, alsmede een Belgische officier en enige Koninklijke landmacht- en Koninklijke luchtmachtofficieren. De laatsten in het kader van de uitwisseling van officieren van de drie krijgsmachtdelen. Na afloop van de oefening liepen alle deelnemende schepen Gibraltar binnen.
Hr.Ms. De Zeven Provinciën meldde in de nacht van 19 op 20 september om 22.00 uur dat een der opvarenden werd vermist, zeer vermoedelijk buiten boord gevallen. Hr.Ms. Karel Doorman, met de Franse escorteurs, brak de oefening af en zette koers naar de positie opgegeven door Hr.Ms. De Zeven Provinciën. Daar aangekomen werd een zoekactie ingezet, welke in de loop van de nacht versterkt werd door een Schackleton van de Royal Air Force, die zijn oefening afgelast had.
Het vliegtuig verlichtte het zoekterrein met fakkels. Na het aanbreken van de dag werden helikopters afgevlogen om te assisteren bij het zoeken naar de drenkeling. Te omstreeks 10.00 uur werd de zoekactie afgebroken en stoomden alle individueel op naar Gibraltar, alwaar in de loop van de avond werd afgemeerd. Des avonds arriveerde de commandant der zeemacht in Nederland te Gibraltar.
Op 21 september bracht de commandant van smaldeel 5 een bezoek aan de Flag Officer Gibraltar, de burgemeester en de gouverneur, welke bezoeken gevolgd werden door een tegenbezoek. Op 22 september bracht hij een bezoek aan de autoriteiten aan de wal evenals aan Hr.Ms. Karel Doorman.
Op 23 september vond een nabespreking van de Nato-oefening Perfect Play plaats, onder andere bijgewoond door de commandant der zeemacht in Nederland, de meevarende officieren van Koninklijke land- en luchtmacht, alsmede vele vooraanstaande Nato en Franse marinefunctionarissen. Hierna vertrokken diverse deelnemers naar hun thuishavens of bases, terwijl de functionarissen per vliegtuig terugkeerden naar hun hoofdkwartier. Het Nederlandse smaldeel bleef nog binnen liggen tot dinsdag 26 september.
Op 26 september vertrok het smaldeel 5 tussen 09.00 en 10.00 uur naar zee, nadat tijdens een ontvangst op maandagavond 25 september op hartelijke wijze afscheid werd genomen aan boord van het vlaggenschip. De dagen daarna werden besteed om smaldeeloefeningen af te werken.
Op 29 september ontvingen twee opvarenden van het smaldeel een droeve tijding van huis. Daar de omstandigheden een spoedige terugkeer wettigden, werd besloten twee vliegtuigen van het vliegtuigsquadron 4 aan boord van Hr.Ms. Karel Doorman, een dag eerder te doen afvliegen.
Het squadron 4 vloog af op 1 oktober om zich vanuit het Engelse Kanaal, ter hoogte van Wight, naar Valkenburg te begeven. De eerstvolgende thuisvliegers waren de bemanningen van squadron 8 met hun helikopters vanaf de rede van Den Helder. Het smaldeel keerde op 2 september terug in de thuishaven en Helder.
|
