|
Op deze pagina een verzameling foto’s en informatie over de machinekamers van het vliegkampschip Hr.Ms. Karel Doorman met o.a. Saackebranders, Metrovick turbo/geneator, manouvreerbord, telegraafcommando’s etc.
Bezoekers van deze site die techische informatie en gegevens bezitten, verzoeke ik te reageren en deze specefieke gegevens te mailen, zodat dit bij de foto’s en/of in de tekst kan worden opgenomen. Help mij om deze site zo informatief mogelijk te maken. Bij voorbaat dank.
Wie kent namen van de personen welke op de foto’s staan afgebeeld.
Onderstaande foto’s van Anton Ingelse zijn van voor de grote verbouwing in 1955.
(foto 0280) Een aantal “stokers” (machinisten) met o.a. Anton Ingelse (op de voorgrond links) in de “Boilerroom” van Hr.Ms. Karel Doorman. We zien duidelijk de vele afsluiters, welke allemaal met de hand bediend moesten worden. We zien ook de roosters waarover men kon lopen op de verschillende niveaus in de meerdere dekken hoge ruimte van de machinekamers.
Foto ontvangen van Anton Ingelse.
(foto 0281) Aantal stokers in de machinekamer van Hr.Ms. Karel Doorman met rechts een onderofficier en links daarnaast Anton Ingelse. Links op de foto het horizontale wiel waarmee de afsluiter werd bediend die de stoom toevoer naar de turbine regelde.
Foto ontvangen van Anton Ingelse.
(foto 0282) Nogmaals groepje machinisten met links nog juist zichtbaar de “telegraaf” waarop de orders vanaf de brug kenbaar werden gemaakt.
Foto ontvangen van Anton Ingelse
(foto 0283) Opname van de hogedruk turbine. Dit is de hoge druk turbine in de achter machinekamer (AMK). Op de foto is rechts de bakboord buitenwand van de machinekamer zichtbaar.
Foto ontvangen van Anton Ingelse.
(foto 0284) Op de achtergrond de lagedruk turbine.
Foto ontvangen van Anton Ingelse.
 Hiernaast afgebeeld een vergroting van de telegraaf. Daarop aangegeven welke orders op deze telegraaf stonden afgebeeld.
Vanaf boven met de klok mee: volle kracht - manuvreren - schst. rookt (schoorsteen rookt) - vliegrol bedankt - langzaam - minderen - stop - MK bedankt (machinekamer bedankt) - telegraaf volgen - rookgordijn leggen - achteruit -vliegrol en weer terug bij volle kracht.
Het is logisch dat men in de machinekamer moest weten wanneer er katapultschoten verwacht konden worden, dus wanneer het vliegrol was. Na de order “vliegrol bedankt“ kon men bijvoorbeeld de Saackebranders stuk voor stuk uit de ketel scharnieren om de branderkelken te reinigen. Tijdens vliegrol was dit natuurlijk niet te doen vanwege de benodigde stoomproductie voor katapult en aandrijving.
Als de ketel te weinig lucht kreeg toegevoerd kwam er zwarte rook uit de schoorsteen en bij teveel lucht witte rook. Maar bij vliegrol was een rokende schoorsteen een doodzonde. Men kon dit vanaf de brug dus aangeven met “schst.rookt”.
Een rookgordijn leggen deed men door bewust te weinig lucht in de ketels te blazen, waardoor er enorme zwarte rookwolken uit de schoorsteen kwamen. Op die manier werd het schip aan het zicht onttrokken. Ik meen mij te herinneren dat dit bij oefeningen wel eens voorkwam als er een onderzeeboot in de buurt was gesignaleerd, waardoor deze zijn torpedo’s moeilijker kon richten.
Bij manuvreren stond er achter beide manuvreerafsluiters (vooruit en achteruit) een stoker zodat indien nodig men de ene afsluiter opendraaiden terwijl men de ander gelijktijdig dichtdraaide. Dat kwam voor als men van vooruit naar achteruit ging of als men in de korst mogelijke tijd de schroefas stil wilde hebben.
(aanvullende informatie van Koos Ruijzendaal)
(foto 0286) Groep machinisten voor de manouvreer afsluiters. Geheel links staand de onder officier Willem Pothoven, links voor Anton Ingelse.
Foto ontvangen van Anton Ingelse.
(foto 0287) Machinist Vianen bij de vooruit en achteruit afsluiters. We zien hier duidelijk weer een “telegraaf” waarop links: vooruit-halve kracht-volle kracht en rechts: achteruit-halve kracht-volle kracht en midden boven stop. Tussen de orders halve kracht en volle kracht een niet te ontcijferen opschrift.
Foto ontvangen van Anton Ingelse.
Het bord “torn in” geeft aan dat de schroefas en de turbines door middel van een elektromotor langzaam ronddraaide (het zogenaamde “tornen”). Dit werd gedaan als er opgestookt werd om de turbine gelijkmatig op temperatuur te krijgen en ook bij stilliggen werd er regelmatig getornd om te voorkomen dat de turbines en schroefas, bij lange stilstand, door hun eigen gewicht zouden “doorzakken”.
Op de telegraaf ziet men een apart venster. Als er normale vaart aangehouden werd gaf men vanaf de brug hier het aantal omwentelingen van de schroefas op, in het geval op de foto is dat 80 omw/minuut. Als ik mij goed herinner konden de schroefassen maximaal 220 omw/minuut maken.
Onder de telegraaf ziet men een grote drukknop. Hiermee werd een bevestiging naar de brug doorgegeven dat men de nieuwe order op de telegraaf had binnen gekregen. (de bediening van de telegraaf geschiedde geheel mechanisch vanaf de brug naar de machinekamers).
De meter links naast de telegraaf was de toerenteller. De lange dunnen wijzer gaf het aantal schroefasomwentelingen aan. De dikke korte wijzer eronder liep mee met het aantal omwentelingen van de schroefas en gaf dus ook aan als deze stilstond.
De kast onder deze meter, met de halfronde uitstulping, was de zogenaamde slagenteller, die het totaal aantal omwentelingen van de schroefas telde. Ik meen dat deze teler tot 1 of zelfs 10 miljoen telde en dan kwam hij weer op nul. Het was traditie dat de chef van de wacht op wiens dienst dit gebeurde het hele dienstdoende MK personeel op limonade trakteerde.
(aanvullende informatie ontvangen van Koos Ruijzendaal).
 |
(foto 0288) Achter het meterbord staan de “ejectoren”. In een ejector werd hogedruk stoom door de venturibuizen geblazen waardoor er achter de venturi een vacuum ontstond en op die manier een vacuum van meer dan 95% in de condensor ontstond. De ejectoren werden gekoeld met het condensaatwater uit de condensor.
(aanvullende informatie Koos Ruijzendaal).
Foto ontvangen van Anton Ingelse.
(foto 0289) Het meterbord bij de condensor.
Foto ontvangen van Anton Ingelse.
(foto 0290) Anton Ingelse staat links waar de stookoliedruk naar de branders werd geregeld. Rechts staat een machinist waar de lucht (overdruk) in de machinekamer werd geregeld. Zie ook de beschrijving van de dekken ivm de druksluizen bij de toegang tot de MK. (door de handbediening zal dit de achter machinekamer zijn).
Foto ontvangen van Anton Ingelse
|
